Infeksionet gjatë shtatzënisë

Infeksionet gjatë shtatzënisë meritojnë vëmendje të veçantë, sepse disa prej tyre mund të kalojnë nga nëna te foshnja – përmes placentës ose gjatë lindjes. Shumë infeksione kalojnë pa simptoma dhe pa dëm për nënën dhe fetusin, ndërsa të tjera mund të jenë të rrezikshme për fetusin, veçanërisht në fazat e para të zhvillimit të tij. Lajmi i mirë është se shumica mund të zbulohen me analiza të thjeshta dhe të parandalohen ose trajtohen në kohë.

Pse janë të rëndësishme infeksionet gjatë shtatzënisë?

Një infeksion që kalon te foshnja mund të shkaktojë abort spontan, lindje të parakohshme, rritje të ngadaltë ose dëmtime të syve, të dëgjimit, të trurit apo të zemrës. Rreziku i efekteve të padëshirueshme për fetusin zakonisht ulet ndërsa shtatzënia përparon, por disa infeksione, si herpesi gjenital ose hepatiti B, kanë rëndësi të veçantë pranë lindjes.

Infeksionet kryesore që mund të transmetohen te foshnja janë:

• Toksoplazmoza – parazit që merret nga mishi i papjekur mirë, perimet e palara ose jashtëqitjet e maceve.
• Citomegalovirusi (CMV) – virus i zakonshëm, shpesh pa simptoma, që përhapet me pështymën dhe urinën e fëmijëve të vegjël.
• Rubeola – në fillim të shtatzënisë mund të shkaktojë keqformime të rënda; parandalohet me vaksinë para shtatzënisë.
• Parvovirusi B19 – shkakton të ashtuquajturën “sëmundje e pestë” te fëmijët; rrallë mund të shkaktojë anemi te fetusi.
• Variçela (lia e dhenve) – më e rrezikshme për gratë që nuk e kanë kaluar dhe nuk janë vaksinuar.
• Sifilizi – kalon përmes placentës dhe mund të dëmtojë rëndë foshnjën, por trajtohet me sukses kur zbulohet herët.
• HIV dhe hepatiti B/C – transmetohen më rrallë përmes placentës; rreziku më i madh është gjatë lindjes.
• Herpesi gjenital – rrezikon foshnjën kryesisht kur infeksioni merret për herë të parë në fund të shtatzënisë.

Analizat e kontrollit gjatë shtatzënisë

Për të zbuluar në kohë infeksionet gjatë shtatzënisë, udhëzimet e gjinekologjisë dhe obstetrikës rekomandojnë kontrollin e hershëm, veçanërisht në tremujorin e parë, ose edhe më mirë kur planifikoni shtatzëninë. Analizat që mjeku zakonisht kërkon janë:

• Paneli TORCH – antitrupat IgG dhe IgM për toksoplazmën, rubeolën, citomegalovirusin dhe herpesin. Ato tregojnë nëse jeni e mbrojtur nga një infeksion i kaluar apo keni një infeksion të fundit.
• Hepatiti B, HIV dhe sifilizi – rekomandohen për çdo grua shtatzënë, sepse trajtimi në kohë e ul shumë rrezikun e transmetimit te foshnja.
• Urokultura – për të zbuluar bakteret në urinë edhe kur nuk ka simptoma.

Rezultatet duhen interpretuar nga gjinekologu, sepse, për shembull, një IgM pozitive nuk do të thotë patjetër infeksion i ri. Analizat kryhen në laboratorin tonë; listën e tyre e gjeni te faqja e analizave.

Parandalimi

Shumë nga infeksionet gjatë shtatzënisë mund të parandalohen me disa masa të thjeshta:

• Higjiena e ushqimit – hani mish dhe vezë të gatuara mirë, lani mirë frutat dhe perimet, shmangni qumështin dhe djathërat e papasterizuar, si dhe peshkun e gjallë.
• Higjiena e duarve – lani duart pas tualetit, pas punës në kopsht, pas prekjes së mishit të gjallë dhe pas ndërrimit të pelenave. Mos ndani lugë apo gota me fëmijë të vegjël dhe lëreni dikë tjetër të pastrojë kutinë e maces.
• Vaksinimi – vaksinat për rubeolën dhe variçelën bëhen para shtatzënisë, jo gjatë saj. Gjatë shtatzënisë rekomandohet vaksina e gripit dhe, sipas udhëzimeve, ajo kundër kollës së mirë. Diskutojeni me mjekun.

Kur të konsultoheni me mjekun?

Rezervoni një konsultë nëse planifikoni shtatzëni, nëse jeni në javët e para dhe nuk keni bërë ende analizat, ose nëse keni pasur kontakt me dikë me lia të dhenve, rubeolë apo një sëmundje me skuqje të lëkurës. Për infeksionet e përditshme, si ato urinare dhe vaginale, lexoni artikullin për infeksionet më të zakonshme gjatë shtatzënisë. Në Dr. Medical Clinic & Lab, mjekët e gjinekologjisë ju ndjekin gjatë gjithë shtatzënisë dhe analizat kryhen në të njëjtën klinikë.

Nëse keni temperaturë të lartë, skuqje të papritur të lëkurës, gjakderdhje, dhimbje të forta barku ose foshnja lëviz më pak se zakonisht, telefononi menjëherë urgjencën në 127.

Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson konsultën me mjekun.