Ushqimet që ndikojnë drejtëpërdrejt në shëndetin e mëlçisë

Ushqimi që hani çdo ditë ndikon drejtpërdrejt në shëndetin e mëlçisë. Konsumi i tepërt i alkoolit, ushqimet e përpunuara dhe mungesa e aktivitetit fizik e mbingarkojnë mëlçinë dhe mund të çojnë në yndyrosje, inflamacion dhe, me kalimin e kohës, në komplikime më serioze. Lajmi i mirë është se ndryshimet në ushqyerje dhe në stilin e jetesës mund ta përmirësojnë gjendjen e mëlçisë, sidomos kur fillohen herët.

Si lidhet ushqimi me shëndetin e mëlçisë

Mëlçia përpunon gjithçka që thithet nga zorrët: sheqernat, yndyrnat, proteinat, alkoolin dhe shumë barna. Kur ushqyerja është e pasur me sheqer, yndyrna të ngopura dhe kalori të tepërta, mëlçia fillon të grumbullojë yndyrë. Kjo gjendje, e quajtur yndyrosje e mëlçisë, është shumë e shpeshtë te personat me mbipeshë, diabet të tipit 2 ose kolesterol të lartë dhe shpesh nuk jep simptoma për vite me radhë. Për të kuptuar më mirë punën që bën ky organ, lexoni artikullin Cili është roli i mëlçisë në trupin e njeriut.

Ushqimet që mbështesin shëndetin e mëlçisë

Nuk ka një ushqim të vetëm që e “pastron” mëlçinë. Ajo që ka rëndësi është mënyra e përgjithshme e të ushqyerit. Ushqyerja e tipit mesdhetar është ajo që rekomandohet më shpesh për mëlçinë dhe përfshin:

• Perime të shumta – brokoli, karrota, panxhari, sallatat jeshile dhe perimet e tjera, që sjellin fibra, vitamina dhe antioksidantë.
• Fruta të freskëta në sasi të moderuara, si agrumet (përfshirë limonin), mollët dhe frutat e pyllit.
• Vaj ulliri si yndyrna kryesore në gatim, në vend të gjalpit dhe të yndyrnave shtazore.
• Avokado, arra dhe fara – burime të yndyrnave të shëndetshme.
• Drithëra të plota – bukë integrale, tërshërë, oriz kaf – në vend të bukës së bardhë dhe ëmbëlsirave.
• Peshk, sidomos peshku i yndyrshëm si sardelja dhe salmoni, si dhe bishtajore si fasulja dhe thjerrëzat.
• Kos dhe produkte qumështi me pak yndyrë.
• Hudhër, çaj jeshil dhe kafe pa sheqer – mund të jenë pjesë e një ushqyerjeje të ekuilibruar; kafeja në sasi të moderuar është lidhur në studime me rrezik më të ulët të dëmtimit të mëlçisë.

Çfarë duhet të kufizoni

• Alkoolin – shkaku më i njohur i dëmtimit të mëlçisë. Nëse keni sëmundje të mëlçisë, mjeku mund t’ju këshillojë ta shmangni plotësisht.
• Pijet e gazuara dhe lëngjet me sheqer, si dhe ëmbëlsirat – sheqeri i tepërt shndërrohet në yndyrë në mëlçi.
• Ushqimet e skuqura dhe të përpunuara, mishin e përpunuar dhe ushqimet me shumë kripë.
• Porcionet e mëdha – edhe ushqimi i shëndetshëm, kur hahet me tepricë, shton peshën.

Kujdes me suplementet dhe “detoksin”

Kurat “detoks” dhe suplementet bimore nuk janë provuar se e mbrojnë mëlçinë, dhe disa prej tyre mund ta dëmtojnë atë – për shembull, ekstraktet e përqendruara të çajit jeshil. Para se të merrni çdo suplement, pyesni mjekun ose farmacistin, sidomos nëse keni sëmundje të mëlçisë ose merrni barna të tjera.

Parandalimi

Përveç ushqimit, shëndetin e mëlçisë e mbrojnë edhe aktiviteti fizik i rregullt, ruajtja e një peshe të shëndetshme dhe kontrolli i sheqerit në gjak dhe i kolesterolit. Te personat me mbipeshë, ulja graduale e peshës është një nga mënyrat më efektive për të pakësuar yndyrën në mëlçi. Nëse keni diabet, ndiqni rregullisht trajtimin me endokrinologun.

Kur të konsultoheni me mjekun?

Rezervoni një konsultë nëse keni lodhje të vazhdueshme, rëndesë ose dhimbje në anën e djathtë të barkut, zverdhje të lëkurës ose të syve, ose nëse analizat kanë treguar enzima të rritura të mëlçisë. Në Dr. Medical Clinic & Lab mund të kryeni analizat e mëlçisë në laborator, një konsultë gastro-hepatologjike dhe një konsultë me dietologun, që ju ndihmon të ndërtoni një plan ushqimor të përshtatur për ju.

Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson konsultën me mjekun.