Diabeti gestacional

Diabeti gestacional, ose diabeti i shtatzënisë, është rritja e nivelit të glukozës (sheqerit) në gjakun e nënës që shfaqet gjatë shtatzënisë, te gratë që nuk kishin diabet më parë. Zakonisht zbulohet në gjysmën e dytë të shtatzënisë dhe në shumicën e rasteve zhduket pas lindjes. Me diagnozë të hershme dhe kontroll të mirë të sheqerit, shumica e grave kanë shtatzëni të qetë dhe foshnja të shëndetshme.

Pse shfaqet diabeti gestacional?

Gjatë shtatzënisë, placenta prodhon hormone që pengojnë veprimin e insulinës (rezistencë ndaj insulinës). Kjo është e zakonshme dhe pankreasi përgjigjet duke prodhuar më shumë insulinë. Te disa gra kjo insulinë shtesë nuk mjafton, ndaj sheqeri në gjak rritet – kështu shfaqet diabeti gestacional.

Kush ka rrezik më të lartë

Rreziku është më i lartë te gratë që:

• janë mbi 30 vjeç;
• kanë mbipeshë ose obezitet;
• kanë raste diabeti në familje, sidomos te prindërit, vëllezërit ose motrat;
• kanë lindur më parë një foshnjë mbi 4 kg;
• kanë pasur diabet gestacional në një shtatzëni të mëparshme;
• kanë prediabet ose sindromën e vezoreve polikistike.

Diabeti gestacional mund të shfaqet edhe te gratë pa asnjë faktor rreziku, prandaj testimi rekomandohet gjerësisht.

Simptomat

Shumica e grave nuk kanë asnjë simptomë. Ndonjëherë mund të shfaqen etje e shtuar, urinim i shpeshtë, gojë e thatë ose lodhje, por këto ndodhin shpesh edhe në një shtatzëni normale. Prandaj mënyra e vetme e sigurt për ta zbuluar është analiza e sheqerit.

Si diagnostikohet

Në kontrollin e parë të shtatzënisë, mjeku zakonisht kërkon glicemi esëll për të përjashtuar një diabet që ekzistonte më parë. Testi kryesor për diabetin gestacional është testi i tolerancës ndaj glukozës (OGTT), që bëhet zakonisht midis javës 24 dhe 28. Matet sheqeri esëll, pastaj pini një pije me 75 g glukozë dhe sheqeri matet sërish pas një dhe dy orësh. Gratë me rrezik të lartë mund të testohen më herët. Testi kryhet në laboratorin e klinikës.

Pse ka rëndësi trajtimi

Kur nuk kontrollohet, diabeti gestacional rrit rrezikun për:

• foshnjë shumë të madhe, që e vështirëson lindjen dhe rrit nevojën për prerje cezariane;
• sheqer të ulët në gjak te i porsalinduri menjëherë pas lindjes;
• preeklampsi (tension i lartë gjatë shtatzënisë);
• lindje të parakohshme;
• diabet të tipit 2 te nëna në vitet e mëvonshme.

Trajtimi

• Ushqyerja – vakte të rregullta, më pak sheqerna, ëmbëlsira dhe pije të ëmbla, më shumë perime, drithëra të plota dhe proteina.
• Aktiviteti fizik – ecje e rregullt ose lëvizje e lehtë, nëse gjinekologu nuk ka kundërindikacion.
• Matja e sheqerit në shtëpi me glukometër, sipas orarit që ju jep mjeku.
• Medikamentet – nëse sheqeri nuk kontrollohet vetëm me ushqyerje dhe lëvizje, mjeku mund të fillojë insulinë ose një ilaç tjetër të përshtatshëm për shtatzëninë.

Gjatë kësaj periudhe, rritja e foshnjës ndiqet me ekografi të rregullta.

Pas lindjes

Te shumica e grave sheqeri kthehet në normë pas lindjes. Megjithatë, rreziku për diabet të tipit 2 mbetet më i lartë gjatë gjithë jetës, prandaj rekomandohet një test i sheqerit disa javë pas lindjes dhe më pas kontrolle periodike. Pesha e shëndetshme, lëvizja e rregullt dhe ushqyerja me gji ndihmojnë në uljen e këtij rreziku.

Kur të konsultoheni me mjekun?

Rezervoni një konsultë nëse jeni shtatzënë dhe keni faktorë rreziku, nëse nuk e keni bërë ende testin e glukozës midis javës 24 dhe 28, ose nëse keni pasur diabet gestacional më parë dhe planifikoni një shtatzëni të re. Në Dr. Medical Clinic & Lab mund të ndiqeni nga mjekët e gjinekologjisë dhe të endokrinologjisë, ndërsa analizat kryhen në të njëjtën klinikë.

Nëse keni dhimbje koke të fortë, turbullim të shikimit, ënjtje të papritur të fytyrës ose të duarve, ose nëse foshnja lëviz më pak se zakonisht, telefononi menjëherë urgjencën në 127.

Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson konsultën me mjekun.