Insuficienca kardiake: shkaqet, simptomat dhe trajtimi

Insuficienca kardiake, që shpesh quhet edhe „zemra e dobët”, është gjendja kur zemra nuk arrin ta pompojë gjakun aq mirë sa i nevojitet trupit. Si pasojë, organet marrin më pak oksigjen dhe lëngjet grumbullohen në mushkëri, në këmbë ose në bark. Insuficienca kardiake është një sëmundje kronike, por me diagnozë të hershme, ilaçe të përshtatshme dhe kujdes të përditshëm, shumë njerëz jetojnë një jetë aktive për shumë vite.

Shkaqet

Insuficienca kardiake zakonisht është pasojë e një sëmundjeje tjetër që e ka dëmtuar ose lodhur zemrën me kalimin e kohës. Shkaqet më të shpeshta janë:

• Sëmundja e arterieve koronare dhe një infarkt i mëparshëm, që dëmtojnë muskulin e zemrës.
• Presioni i lartë i gjakut, i pakontrolluar për vite, që e detyron zemrën të punojë më shumë.
• Sëmundjet e valvulave të zemrës (ngushtim ose rrjedhje).
• Kardiomiopatitë – sëmundje të vetë muskulit të zemrës, disa prej tyre trashëgimore.
• Aritmitë, si fibrilacioni atrial, kur zemra rreh shumë shpejt ose në mënyrë të çrregullt për një kohë të gjatë.
• Diabeti, obeziteti, alkooli i tepërt, disa ilaçe kimioterapie dhe infeksionet virale të zemrës (miokarditi).

Simptomat

Simptomat zakonisht zhvillohen ngadalë dhe ngatërrohen lehtë me plakjen:

• gulçim gjatë lëvizjes ose ngjitjes së shkallëve dhe, në faza më të avancuara, edhe në qetësi
• gulçim kur shtriheni, nevoja për të fjetur me disa jastëkë ose zgjim natën nga mungesa e ajrit
• ënjtje e kyçeve të këmbëve, e këmbëve ose e barkut
• lodhje dhe dobësi e vazhdueshme, ulje e aftësisë për punë fizike
• shtim i shpejtë i peshës brenda pak ditëve, për shkak të mbajtjes së lëngjeve

Nëse gulçimi shfaqet papritur ose është shumë i rëndë, nëse keni dhimbje në gjoks, kollë me pështymë të shkumëzuar ose të fikët, telefononi menjëherë urgjencën në 127.

Si diagnostikohet insuficienca kardiake

Diagnoza fillon me një konsultë kardiologjike: mjeku pyet për simptomat dhe sëmundjet e tjera, dëgjon zemrën dhe mushkëritë dhe kontrollon për ënjtje. Ekzaminimet kryesore janë:

• Ekografia e zemrës – ekzaminimi më i rëndësishëm. Mat sa mirë pompon zemra (fraksioni i nxjerrjes), madhësinë e dhomave dhe gjendjen e valvulave.
• EKG – tregon ritmin e zemrës, shenja të një infarkti të vjetër ose të trashjes së muskulit të zemrës.
• Analizat laboratorike – përfshirë NT-proBNP, një hormon që rritet kur zemra është e mbingarkuar, si dhe funksionin e veshkave, kripërat (natriumi, kaliumi), hemoglobinën, tiroiden dhe sheqerin në gjak.

Trajtimi

Trajtimi synon të lehtësojë simptomat, të ngadalësojë sëmundjen dhe të ulë shtrimet në spital. Ai përcaktohet nga kardiologu sipas llojit të insuficiencës dhe gjendjes së secilit pacient:

• Trajtimi i shkakut – kontrolli i presionit të gjakut, i sëmundjes koronare, i aritmive ose i valvulave.
• Ilaçet – disa grupe ilaçesh, si diuretikët që largojnë lëngjet e tepërta dhe ilaçet që mbrojnë muskulin e zemrës, përmirësojnë simptomat dhe jetëgjatësinë. Dozat rregullohen gradualisht nga mjeku.
• Pajisjet – te disa pacientë rekomandohet një defibrilator i implantueshëm ose një pajisje për resinkronizimin e zemrës (CRT). Këto vendosen në spital.

Kujdesi i përditshëm

Ajo që bëni çdo ditë ka po aq rëndësi sa ilaçet:

• Peshohuni çdo mëngjes, pas tualetit dhe para se të hani. Një shtim i shpejtë peshe (p.sh. më shumë se 2 kg brenda 3 ditëve) mund të jetë shenjë e grumbullimit të lëngjeve – njoftoni mjekun.
• Kufizoni kripën – shmangni ushqimet e përpunuara, djathërat e kripur dhe mishrat e konservuar, dhe mos shtoni kripë në pjatë.
• Merrni ilaçet rregullisht, edhe kur ndiheni mirë, dhe mos i ndërprisni pa folur me mjekun.
• Bëni aktivitet fizik të lehtë dhe të rregullt, si ecja, sipas këshillës së kardiologut.
• Mos pini duhan, kufizoni alkoolin dhe pyesni mjekun për vaksinat e gripit dhe të pneumokokut.

Kur të konsultoheni me kardiolog?

Rezervoni një konsultë nëse keni gulçim që po shtohet, ënjtje të këmbëve ose lodhje të pashpjegueshme, sidomos nëse keni presion të lartë, diabet ose keni pasur infarkt. Mbajtja nën kontroll e presionit të gjakut është një nga mënyrat më të mira për të parandaluar insuficiencën kardiake. Në Dr. Medical Clinic & Lab, kardiologët tanë kryejnë konsultën, EKG-në, ekografinë e zemrës dhe analizat në të njëjtën klinikë, dhe ju orientojnë kur nevojitet trajtim në spital.

Klinika jonë kardiologjike në Tiranë

Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson konsultën me mjekun.