Rëndësia e kontrollit mjekësor për personat e prekur nga diabeti

Rëndësia e kontrollit mjekësor për personat me diabet është shumë e madhe: diabeti është një sëmundje kronike që shpesh përparon në heshtje, pa dhimbje dhe pa simptoma të dukshme. Kontrollet e rregullta dhe konsultimi i vazhdueshëm me mjekun specialist ndihmojnë që sheqeri në gjak të mbahet në vlerat e duhura, që trajtimi të përshtatet me kohë dhe që ndërlikimet të zbulohen herët, kur mund të parandalohen ose të ngadalësohen.

Pse janë të domosdoshme kontrollet e rregullta?

Sheqeri i lartë në gjak për një kohë të gjatë dëmton gradualisht enët e gjakut dhe nervat. Kjo mund të prekë:

• zemrën dhe enët e gjakut – rritet rreziku për infarkt, iktus dhe qarkullim të dobët në këmbë
• veshkat – sëmundja diabetike e veshkave zhvillohet ngadalë dhe pa simptoma në fillim
• sytë – retinopatia diabetike mund të dëmtojë shikimin
• nervat dhe këmbët – mpirje, djegie dhe plagë që shërohen me vështirësi

Shumica e këtyre ndryshimeve mund të zbulohen herët vetëm përmes kontrollit mjekësor dhe analizave, shumë kohë përpara se të shfaqen shqetësimet.

Sa shpesh duhet bërë kontrolli?

Ritmi i kontrollit mjekësor varet nga lloji i trajtimit dhe nga sa mirë është i kontrolluar diabeti:

• Personat që trajtohen me injeksione insuline zakonisht duhet të konsultohen me mjekun të paktën çdo 3–4 muaj.
• Personat që trajtohen me tableta ose që e menaxhojnë diabetin vetëm me dietë, kur vlerat janë të qëndrueshme, zakonisht kontrollohen çdo 3–6 muaj, sipas këshillës së mjekut.
• Kontroll më i shpeshtë nevojitet kur sapo është vendosur diagnoza, kur ndryshon trajtimi, kur sheqeri në gjak është i vështirë për t’u kontrolluar ose kur vëreni ndonjë ndërlikim.

Çfarë përfshin kontrolli?

• Hemoglobina e glikuar (HbA1c) – tregon nivelin mesatar të sheqerit gjatë 2–3 muajve të fundit. Zakonisht matet çdo 3–6 muaj.
• Presioni i gjakut dhe pesha – në çdo konsultë.
• Kolesteroli dhe yndyrnat në gjak – të paktën një herë në vit.
• Funksioni i veshkave – kreatinina në gjak dhe albumina në urinë, të paktën një herë në vit.
• Kontrolli i syve te mjeku okulist, zakonisht një herë në vit ose sipas rekomandimit.
• Kontrolli i këmbëve – ndjeshmëria, qarkullimi i gjakut dhe lëkura, të paktën një herë në vit.
• EKG dhe vlerësimi i zemrës, kur mjeku e sheh të nevojshme.

Këshilla për përgatitjen e kontrollit mjekësor

• Merrni me vete ditarin e matjeve të sheqerit ose aparatin matës.
• Shkruani listën e të gjitha barnave që merrni, përfshirë suplementet.
• Pyesni nëse analizat duhet të bëhen esëll.
• Shënoni çdo shqetësim të ri: lodhje, etje e shtuar, urinim i shpeshtë, mpirje e këmbëve, ndryshime në shikim ose episode me sheqer të ulët.

Mos e ndryshoni vetë dozën e insulinës ose të tabletave pa u konsultuar me mjekun.

Kur nevojitet ndihmë urgjente?

Nëse keni shenja të sheqerit shumë të ulët që nuk përmirësohen pasi keni marrë sheqer (konfuzion, djersitje e fortë, humbje e vetëdijes), ose shenja të sheqerit shumë të lartë me të vjella, frymëmarrje të thellë e të shpejtë dhe përgjumje, telefononi menjëherë urgjencën në 127.

Kur të konsultoheni me mjekun?

Rezervoni një konsultë nëse keni diabet dhe nuk keni bërë kontroll në muajt e fundit, nëse vlerat e sheqerit janë shpesh jashtë objektivit ose nëse keni vënë re ndonjë nga shqetësimet e mësipërme. Në Dr. Medical Clinic & Lab, mjekët e endokrinologjisë ndjekin trajtimin e diabetit, ndërsa laboratori kryen analizat e nevojshme, si HbA1c, kolesterolin dhe funksionin e veshkave. Sipas nevojës, mund të konsultoheni edhe për veshkat, për zemrën me një EKG, ose për qarkullimin e gjakut në këmbë në shërbimin e angiologjisë.

Ky artikull ka qëllim informues dhe nuk zëvendëson konsultën me mjekun.